De Kracht van Empathisch Luisteren (beperkt aantal Nederlandse pagina's)

Hugo A. Roele

Al meer dan 20 jaar ondersteun ik individuen, teams en organisaties bij het verkrijgen van kennis over zichtzelf en anderen en vaardigheden op de gebieden communicatie en improvisatie. Ik gebruik en gebruikte mijn vaardigheden om te luisteren om mensen en organisaties te helpen bij het vinden wat ze willen in hun werk en hun leven en noem mijzelf adviseur, mediator en coach als ik dat doe. Ik heb dit werk gecombineerd met het trainen van vaardigehden om deze doelen te bereiken en heb instrumenten als het Deck of Needs ontwikkeld om het toepassen van deze vaardigheden makkelijker en sneller te laten verlopen. Een deel van mijn inzichten op het gebied van luisteren en empathy heb ik opgeschreven in het Book of Needs, waarin ik een 6-stappen aanpak voor luisteren presenteer. Ik zie het ondersteunen van anderen bij het verkrijgen van kennis en vaardigheden nog steeds als een belangrijk deel van mijn werk.

Soms zijn kennis en vaardigheden niet genoeg

De laatste jaren heb ik een derde element toegevoegd: trauma healing. Kennis en vaardigheden helpen bij het verbeteren van bewuste processen. Ongeheelde verhalen uit het verleden beïnvloeden vaak de meer onbewuste processen. Het wel of niet aankaarten van deze verborgen issues kan een grote impact hebben op het succesvol invoeren van nieuwe oplossingen en strategieën. Een bedrijf waar men altijd heeft gezegd, dat de kosten beperkt moeten worden, zal niet plotseling veranderen zelfs als de medewerkers de nieuwe realiteit van groei kennen en begrijpen. Een vrouw die altijd de ervaring heeft gehad, dat ze wordt uit gelachen als ze zichzelf laat zien, zal zich niet ineens zekerder voelen, als ze nieuwe vaardigheden heeft geleerd.

Onprettige gebeurtenissen en/of trauma

Voor mij maakt het woord 'trauma' zeer helder waarom onprettige gebeurtenissen uit het verleden nog steeds ons levens, relaties, organisaties en zelfs landen beïnvloeden. Onprettige gebeurtenissen zijn een natuurlijk onderdeel van het leven, inclusief de zeer onprettige of traumatische gebeurtenissen. Door preventie kunnen we het aantal gebeurtenissen beperken, maar nooit volledig tot nul reduceren. Mede daarom is het even belangrijk hoe we omgaan met deze gebeurtenissen. Recente insiagen over trauma laten de effectieve manieren zien om met onprettige gebeurtenissen o te gaan EN hoe je ze kunt helen als ze in het verleden niet de juiste behandeling hebben gekregen. Voor mij is het benoemen van dergelijke situaties als 'trauma' de eerste stap naar verandering; het geeft erkenning aan de erns van de situatie. Tegelijkertijd biedt het ons de gelegenheid om dingen te zien zoas ze zijn: wonden die behandeling nodig hebben.

Verleden, toekomst, nu

Er is vaak discusssie of de focus moet liggen op een positieve toekomst, teruggaan naar pijnlijke herinneringen of 'leven in het nu'. Zowel in mijn persoonlijke leven als in mijn werk heb ik geleerd dat ze alle drie nodig zijn. Een helder idee over waar we naar toe willen gaan in de toekomst inclusief (hogere) doelen en betekenis geeft ons vaak de drijvende kracht om te doen wat we willen doen en de beslissingen te nemen die nodig zijn om te groeien. Teruggaan naar onplezierige herinneringen helpt ons om (onbewuste) overlevingsmechanismes los te laten, die ons niet langer dienen en soms zelfs contraproductief zijn in onze huidige situatie.  Bewust waarnemen van wat er nu gebeurt, geeft ons de mogelijkheid om te kiezen wat er eerst nodig is: vooruitkijken, achteruit kijken, rouwen over wat we nog niet bereikt hebben of vieren, wat er al is bereikt. Je kwam hier omdat je een betere toekomst wilt. Het verleden heeft er voor gezorgd, dat je daar nog niet bent. Het bewustzijn over beiden gebeurt nu.